Trả lời ngắn: Với 6–8 người buổi xế, tính mỗi người 2–3 ổ bánh mì mini (mỗi ổ dài 12–15 cm), 3–4 lát bánh mì nướng phết và khoảng 400–500 ml đồ uống chia hai lượt. Làm ba loại nhân, ba kiểu phết và hai món uống có màu khác nhau là bàn đã đầy đặn. Nhân, sốt và đồ uống nền chuẩn bị từ sáng; khách tới mới kẹp và rót.
Tiệc xế của chị em khác hẳn bữa đãi khách chính. Người tới sau bữa trưa, ngồi từ ba đến năm giờ chiều, ăn chậm, nói nhiều, và gần như ai cũng muốn chụp vài tấm ảnh. Món phải nhỏ, cầm một tay được, không rơi vãi lên váy áo, không nặng mùi tỏi hành để còn nói chuyện gần. Bánh mì chay hợp kiểu tiệc này vì nhân nguội vẫn ngon, cắt nhỏ không mất dáng, lại dễ chiều người đang ăn chay kỳ hoặc giữ dáng. Bài này là kế hoạch mình dùng cho một buổi 8 người, từ lượng mua, lịch làm tới cách bày.
Tính lượng cho 6–8 người
Buổi xế không thay bữa chính, nên lượng ăn thấp hơn tiệc tối khá nhiều. Bảng dưới là con số mình rút ra sau vài lần tổ chức, có dư khoảng 10% cho người ăn khoẻ.
| Món | Mỗi người | Cho 8 người | Cần mua |
|---|---|---|---|
| Bánh mì mini kẹp nhân | 2–3 ổ | 20 ổ | 20 ổ cỡ nhỏ, hoặc 7 ổ dài cắt 3 |
| Bánh mì nướng phết | 3–4 lát | 30 lát | 2 ổ bánh mì que dài hoặc 1 ổ baguette |
| Trái cây cắt sẵn | 100–120 g | khoảng 1 kg | Dưa hấu, nho, ổi, xoài tuỳ mùa |
| Đồ uống lượt một | 250 ml | 2 lít | Một bình trà màu |
| Đồ uống lượt hai | 200 ml | 1,6 lít | Một bình nước trái cây hoặc soda |
| Đá viên | 150 g | khoảng 1,5 kg | Một túi đá sạch |
Nếu số khách lớn hơn hoặc buổi kéo sang giờ cơm tối, hãy tính như tiệc chính. Công cụ tính suất tiệc chay cho ra số món và số suất theo khách, còn bài tính lượng bánh mì chay cho tiệc 10, 20 và 30 khách có bảng chi tiết cho bàn đông hơn.
Ổ mini: ba loại nhân, ba màu
Ổ mini chỉ dài cỡ bàn tay, nên mỗi ổ cần ít nhân hơn bình thường, chừng 40–50 g. Để bàn trông vui mắt, mình chọn ba loại nhân có màu khác hẳn nhau, khách nhìn là biết ổ nào khác ổ nào, khỏi phải dán nhãn.
- Nhân vàng nâu: đậu hũ sả. 400 g đậu hũ cắt thanh nhỏ 1 x 1 x 5 cm, áp chảo vàng các mặt, đảo với 1 muỗng canh sả băm phi và 1 muỗng canh xì dầu. Đủ cho 8 ổ. Đậu nguội vẫn giòn bì ngoài, không chảy nước.
- Nhân đỏ cam: cà rốt nướng và hummus. 300 g cà rốt cắt que, trộn 1 muỗng canh dầu, chút muối, nướng 200 °C khoảng 20 phút đến khi mềm và xém mép. Phết hummus vào ruột bánh rồi xếp cà rốt. Đủ cho 6 ổ.
- Nhân xanh: pate nấm và rau thơm. Phết pate nấm làm sẵn, kẹp dưa leo cắt que mảnh, ngò rí, húng quế. Đủ cho 6 ổ. Đây là ổ mát nhất bàn, hợp trời nóng.
Ba nhân đều chịu được nhiệt độ phòng trong thời gian tiệc, miễn bạn giữ đúng mốc an toàn bên dưới. Đồ chua cà rốt củ cải thì cho ít, vắt thật ráo, vì nước giấm thấm vào ổ nhỏ rất nhanh. Nếu muốn ổ trông chỉn chu khi lên ảnh, cắt chéo hai đầu ổ dài thay vì cắt thẳng, mặt cắt lộ rõ lớp nhân hơn.
Bánh mì nướng phết: món nhón tay đẹp nhất bàn
Bánh mì que hoặc baguette cắt xéo lát dày 1 cm, phết mỏng dầu ô liu, nướng 180 °C trong 8–10 phút đến khi mặt vàng nhạt và gõ thấy cứng. Lát nướng kiểu này để nguội vẫn giòn 4–5 tiếng, nên làm từ sáng được. Phần phết thì chỉ cho lên trước khi khách tới khoảng 20 phút, để lát bánh không kịp ỉu.
- Cà chua húng quế: 3 trái cà chua bỏ hạt, thái hạt lựu 5 mm, trộn 6 lá húng quế thái nhỏ, 1 muỗng canh dầu ô liu, chút muối. Để ráo trong rây 10 phút trước khi xúc lên bánh.
- Bơ dằm chanh ớt: 2 trái bơ chín dằm với nửa trái chanh, chút muối, vài lát ớt sừng. Phết dày 5 mm, rắc mè rang.
- Đậu trắng nghiền và nấm áp chảo: 200 g đậu trắng luộc nghiền với 1 muỗng canh dầu và vài giọt chanh, phủ lát nấm đông cô áp chảo.
Mỗi kiểu làm khoảng 10 lát là đủ 30 lát cho 8 người. Xếp ba kiểu xen kẽ theo hàng dọc trên khay dài, ảnh chụp từ trên xuống sẽ có nhịp màu đỏ, xanh, nâu đều đặn.
Đồ uống pha màu, không cần cocktail
Đồ uống là thứ khiến bàn tiệc trông có không khí hơn hẳn. Hai bình có màu tương phản là đủ, thêm một bình nước lọc cho ai muốn uống nhạt.
Trà hoa đậu biếc chanh. 10 g hoa đậu biếc khô hãm với 1 lít nước 90 °C trong 5 phút, lọc bỏ hoa, thêm 60 g đường, để nguội rồi pha thêm 1 lít nước lạnh. Rót vào ly có đá tới ba phần tư, khi khách cầm ly mới vắt chanh: nước chuyển từ xanh dương sang tím hồng ngay trước mắt. Đây là màn ai cũng muốn quay video. Người đang mang thai hoặc có bệnh nền nên hỏi bác sĩ trước khi uống loại trà hoa lạ thường xuyên.
Nước chanh dây cam sả. 6 trái chanh dây lấy ruột, 3 trái cam vắt, 2 cây sả đập dập ngâm cùng 1,2 lít nước lạnh, 80 g đường hoặc mật đường, khuấy tan, để tủ lạnh ít nhất 1 tiếng. Màu vàng cam rất hợp đứng cạnh bình tím xanh.
Ly thuỷ tinh trong suốt cho màu đẹp nhất. Nếu bạn muốn thêm lựa chọn nóng cho người kiêng lạnh, bài đồ uống khi đãi khách và khi mang đi có cách chuẩn bị bình giữ nhiệt.
Lịch chuẩn bị cho tiệc lúc 15 giờ
| Giờ | Việc |
|---|---|
| Tối hôm trước | Làm hummus, pate nấm, hãm trà hoa đậu biếc cất tủ, mua đá |
| 9:00–10:00 | Áp chảo đậu hũ, nướng cà rốt, để nguội, chia hộp cất ngăn mát |
| 10:00–10:30 | Cắt xéo và nướng lát bánh mì, để nguội trên vỉ, cho vào hộp kín |
| 11:00 | Pha nước chanh dây cam sả, cất tủ lạnh |
| 13:30–14:15 | Rửa rau, cắt dưa leo, thái cà chua, dằm bơ |
| 14:15–14:45 | Kẹp ổ mini, phết lát nướng, bày khay |
| 14:45 | Rót đồ uống lượt một vào bình, đặt đá riêng |
Bơ dằm phải làm sát giờ nhất, vì bơ thâm sau khoảng nửa tiếng dù đã có chanh. Nếu bạn làm một mình, có thể nhờ một người bạn tới sớm 30 phút để cùng kẹp ổ, mỗi người một loại nhân là xong trong 20 phút.
Bày bàn để ảnh lên đẹp mà không cầu kỳ
Đặt bàn gần cửa sổ, ánh sáng tự nhiên buổi chiều chiếu xiên làm vỏ bánh bóng và đồ uống trong veo. Không cần phông nền: một tấm khăn vải màu trơn, tông kem hoặc xanh rêu nhạt, là đủ để các món nổi màu. Đặt các khay ở ba độ cao khác nhau, khay bánh mì nướng nằm phẳng, ổ mini xếp trên thớt gỗ kê cao vài cm, đồ uống đứng sau cùng, nhờ vậy chụp từ phía trước vẫn thấy hết.
Ổ mini xếp nghiêng một góc, mặt cắt quay ra ngoài, thành hàng ba ổ một màu. Đừng xếp thành núi; ổ ở dưới bị đè sẽ bẹp và khó lấy. Một chậu cây gia vị nhỏ như húng quế đặt giữa bàn vừa làm điểm xanh vừa cho khách tự ngắt lá kẹp thêm. Muốn có ảnh mặt cắt sắc nét, bài chụp ảnh món ăn bằng điện thoại có cách chỉnh nét và phơi sáng.
Giữ đồ ăn an toàn trong suốt buổi chiều
Tiệc xế thường kéo dài 2–3 tiếng, vừa chạm mốc an toàn. Đồ ăn đã kẹp nhân để ngoài không quá 2 giờ, trời nóng trên 32 °C thì rút về 1 giờ. Vì vậy mình không bày hết 20 ổ cùng lúc: bày 12 ổ đầu, 8 ổ còn lại để ngăn mát, sau một tiếng mới mang ra bổ sung. Pate, hummus và bơ dằm là ba thứ nhạy nhất, đặt khay lên một khay đá lót khăn nếu trời oi. Đồ còn lại cuối buổi đã nằm ngoài quá 2 tiếng thì bỏ, đừng tiếc mà cất lại tủ.
Câu hỏi thường gặp
Mua ổ mini ở đâu nếu không tự nướng?
Nhiều tiệm bánh có bán ổ cỡ nhỏ nếu đặt trước một ngày. Không có thì mua ổ dài bình thường, cắt mỗi ổ làm ba khúc, rạch dọc và kẹp như ổ mini; ảnh chụp vẫn đẹp nếu cắt chéo hai đầu.
Lát bánh mì nướng phết làm trước mấy tiếng được?
Lát nướng trơn để hộp kín giòn được 4–5 tiếng. Phần phết ướt như cà chua hay bơ dằm thì chỉ cho lên trong vòng 20–30 phút trước khi ăn, để lát bánh không bị ỉu.
Trà hoa đậu biếc không đổi màu khi vắt chanh là sao?
Thường do trà quá nhạt hoặc chanh quá ít. Hãm đậm hơn, khoảng 10 g hoa cho 1 lít nước, và vắt ít nhất nửa trái chanh mỗi ly. Pha sẵn chanh vào bình thì nước đã tím từ trước, mất màn đổi màu.
Có khách không ăn hành tỏi thì làm sao?
Làm riêng một khay không hành tỏi, đặt ở đầu bàn và nói trước với khách đó. Nhân pate nấm và cà rốt nướng dễ làm không hành tỏi nhất; thay bằng gừng, sả, tiêu và rau thơm để vẫn có mùi.
Tiệc 8 người cần mấy người phụ?
Một người làm chính là đủ nếu chuẩn bị theo lịch từ sáng. Nhờ thêm một người tới sớm 30 phút để kẹp ổ và bày bàn sẽ nhàn hơn nhiều, nhất là khi phải vừa đón khách vừa rót nước.
Đồ ăn thừa sau tiệc giữ lại được không?
Chỉ giữ những gì còn trong tủ lạnh chưa mang ra. Ổ đã kẹp và đồ phết nằm ngoài quá 2 giờ, hoặc 1 giờ khi trời nóng, thì nên bỏ. Nhân chưa kẹp cất ngay vào hộp kín và dùng trong 2 ngày.
Một bàn nhỏ, nhiều màu, ít món
Ba loại nhân, ba kiểu phết và hai bình nước có màu là đủ cho một buổi chiều chị em ngồi lâu. Hôm nào không kịp tự làm, Bánh Mì XANH — chuỗi bánh mì thuần chay ở TP.HCM, 5 tiệm mở 24h, có giao tận nơi — là chỗ đặt sẵn vài ổ để thêm vào khay, phần đồ uống và đồ phết bạn tự lo.