Mời người không ăn chay tới ăn cơm chay là tình huống dễ gây ngại cho cả hai phía nếu làm không khéo.
Cách gọn nhất là nấu ngon, nói ít, và để món ăn tự nói.
Chọn món dễ tiếp cận
Chọn món quen thuộc với người Việt. Không chọn món lạ.
Bánh mì là món ai cũng biết. Lợi thế lớn.
Nhân đậu hũ chiên sả. Vị quen.
Nấm kho tiêu. Đậm và quen thuộc.
Xíu mại sốt cà. Ai cũng từng ăn.
Cà ri chay chấm bánh. Vị mạnh, dễ thích.
Đồ chua và rau sống đầy đủ. Đúng kiểu bánh mì Việt.
Tránh món quá thanh đạm. Dễ bị chê nhạt.
Nêm đậm hơn ngày thường một chút. Khách quen vị mặn.
Có ít nhất một món béo. Pate hoặc sốt.
Có ít nhất một món giòn. Đồ chiên hoặc hạt.
Có món nóng. Bữa đầy đặn hơn.
Không nấu toàn món luộc. Thiếu chiều sâu vị.
Món chay đãi khách quen ăn mặn nên nghiêng về đậm và béo, vì đó là thứ họ trông đợi ở một bữa ăn. Nêm đậm hơn một chút.
Đặt tên món cho đúng
Gọi tên theo nguyên liệu thật. Đậu hũ sả ớt, nấm kho tiêu.
Tên nguyên liệu nghe hấp dẫn hơn tên giả. Thử mà xem.
Tránh gọi là thịt giả. Gợi so sánh bất lợi.
Tránh gọi là chả cá chay. Khách sẽ so với chả cá thật.
So sánh thì món chay luôn thua. Vì khác chất.
Gọi đúng tên thì món được đánh giá độc lập. Công bằng hơn.
Không cần nói món này là chay. Trừ khi được hỏi.
Cả bàn đều chay thì không cần nhấn. Khách tự biết.
Nhấn mạnh làm khách thấy đang bị thuyết phục. Phản tác dụng.
Nếu được hỏi thì trả lời ngắn. Đúng vậy, món này từ đậu hũ.
Không kể lể về lợi ích ăn chay. Không phải lúc.
Không hỏi khách sao không ăn chay. Tuyệt đối tránh.
Ghi tên món lên thẻ. Khách tự đọc.
Gọi món bằng tên nguyên liệu thật là thay đổi nhỏ nhưng nó tránh được việc khách vô thức so sánh với món mặn. Đặt tên theo nguyên liệu.
Cách giới thiệu bàn ăn
Nói ngắn gọn có những gì. Một câu.
Chỉ vào từng chén một lượt. Nhanh.
Nói món nào cay, món nào không. Thông tin hữu ích.
Nói món nào có đậu phộng. Quan trọng.
Mời khách tự kẹp. Rồi thôi.
Không đứng giải thích từng món. Khách ngại.
Không hỏi ngon không sau mỗi miếng. Để khách ăn.
Không xin lỗi trước. Làm khách phải khen.
Không nói món này không bằng bản mặn. Tự hạ thấp.
Để món ăn tự nói. Nguyên tắc.
Ngồi ăn cùng chứ đừng phục vụ. Tự nhiên hơn.
Nói chuyện khác chứ đừng nói về ăn chay. Bữa ăn bình thường.
Cuối bữa nếu khách khen thì cảm ơn. Không giảng giải thêm.
Giới thiệu ngắn rồi ngồi xuống ăn cùng là cách làm bữa trở nên bình thường, và bình thường là thứ ta muốn. Nói ngắn rồi ngồi.
Khi khách hỏi về ăn chay
Trả lời ngắn và thật. Không né.
Không giảng giải dài. Trừ khi họ hỏi tiếp.
Nói lý do của mình nếu được hỏi. Không nói lý do người khác nên theo.
Không đưa số liệu ra bàn ăn. Không phải hội thảo.
Không phê phán người ăn mặn. Kể cả nói vui.
Không kể chuyện gây khó chịu. Nhất là lúc đang ăn.
Nếu khách tranh luận thì chuyển chủ đề. Nhẹ nhàng.
Nếu khách hỏi thật lòng thì trả lời thật. Phân biệt được.
Không mời chào người khác ăn chay. Họ tự quyết.
Không hỏi khách có định ăn chay không. Riêng tư.
Người quan tâm sẽ tự hỏi sau. Kiên nhẫn.
Bữa ngon là lời giới thiệu tốt nhất. Hơn mọi lời nói.
Không đặt mục tiêu thuyết phục ai. Chỉ đãi một bữa.
Mục tiêu của bữa là mọi người ăn ngon và về vui, chứ không phải là ai đó đổi cách ăn. Đừng đặt mục tiêu thuyết phục.
Khi khách mang đồ mặn tới
Có người mang đồ tới góp bữa. Ý tốt.
Hỏi trước khi mời để tránh. Nói nhà mình ăn chay.
Nói trước thì không ai mang nhầm. Cách đơn giản nhất.
Nếu đã lỡ mang tới thì tuỳ nếp nhà. Không có quy tắc chung.
Nhà kiêng nghiêm thì nói thật, nhẹ nhàng. Cảm ơn rồi xin để riêng.
Không làm khách xấu hổ. Họ không biết.
Không để khách cảm thấy bị từ chối. Nói khéo.
Nhà linh hoạt thì để một góc riêng. Dụng cụ riêng.
Quyết định trước chứ đừng lúng túng tại chỗ. Bàn với người nhà.
Nói rõ khi mời lần sau. Tránh lặp lại.
Ghi trong lời mời là bữa chay. Một dòng là đủ.
Ai cũng thoải mái hơn khi biết trước. Kể cả khách.
Không biến chuyện thành vấn đề lớn. Nó vốn nhỏ.
Nói rõ trong lời mời rằng đây là bữa chay là cách tránh được toàn bộ tình huống khó xử này. Nói rõ khi mời.
Sau bữa
Không hỏi khách thấy sao về đồ chay. Đặt họ vào thế khó.
Nếu họ tự nói thì lắng nghe. Không tranh luận.
Nếu họ xin công thức thì gửi. Dấu hiệu tốt nhất.
Gửi công thức viết rõ ràng. Dễ làm theo.
Chia phần cho khách mang về. Nếu thừa.
Không ép mang về. Mời một lần.
Ghi lại món nào khách thích. Lần sau làm lại.
Ghi lại món nào ít người đụng. Lần sau bỏ.
Mời lại lần sau nếu vui. Dần dần thành bình thường.
Không kể lại với người khác rằng đã thuyết phục được ai. Không phải chuyện để khoe.
Coi đó là một bữa cơm bình thường. Đúng bản chất.
Không mong đợi gì thêm. Vậy là đủ.
Lần sau làm tốt hơn một chút. Tích luỹ dần.
Bữa chay đãi khách không ăn chay thành công khi không ai nhắc tới chuyện chay trong suốt bữa, vì lúc đó nó chỉ là một bữa ngon. Không ai phải nhắc tới.
Lỗi hay gặp
Không nói trước là bữa chay. Khách mang đồ mặn tới.
Gọi món là thịt giả. Gợi so sánh bất lợi.
Nấu toàn món thanh đạm. Khách thấy nhạt.
Nêm nhạt như ngày thường. Khách quen vị đậm.
Không có món béo nào. Bữa thiếu chiều sâu.
Đứng giải thích từng món. Khách ngại.
Xin lỗi trước về món ăn. Khách phải khen.
Nói món này không bằng bản mặn. Tự hạ thấp.
Kể lợi ích ăn chay trong bữa. Khách thấy bị thuyết phục.
Hỏi khách sao không ăn chay. Rất khó xử.
Tranh luận khi khách nói ngược. Hỏng bữa.
Hỏi khách thấy sao về đồ chay. Đặt họ vào thế khó.
Coi bữa là dịp thuyết phục. Sai mục đích.
Sai lầm lớn nhất là biến bữa ăn thành dịp thuyết phục, còn nếu chỉ coi nó là một bữa cơm thì mọi thứ tự nhiên. Coi như bữa cơm bình thường.
