Nấu đồ uống cho một người thì dễ, còn cho mười người thì thành bài toán hậu cần: bao nhiêu là đủ, bày ở đâu, giữ nóng bằng gì.
Bài này xếp theo hai tình huống hay gặp.
Tính lượng cho đông người
Một người uống khoảng ba trăm ml mỗi lượt. Ước lượng.
Bữa kéo dài hai tiếng thì tính hai lượt. Sáu trăm ml một người.
Trời nóng thì tính gấp rưỡi. Người ta uống nhiều hơn.
Mười người thì chuẩn bị sáu tới tám lít. Kể cả nước lọc.
Luôn có nước lọc chiếm một nửa. Lựa chọn an toàn.
Hai loại đồ uống là đủ. Một ngọt một nhạt.
Ba loại trở lên thì thừa. Và tốn công.
Đá tính riêng. Khoảng hai trăm gram một người.
Đá tan làm loãng. Pha đậm hơn một chút.
Hoặc để đá riêng ra xô. Ai muốn thì bỏ.
Ly tính dư hai ba cái. Có người đổi ly.
Ghi lại lượng đã dùng. Lần sau tính đúng.
Thừa còn hơn thiếu. Nhưng đừng thừa gấp đôi.
Sáu tới tám lít cho mười người là con số an toàn, và nửa trong đó nên là nước lọc. Tính theo con số đó.
Bày bàn cho khách tự lấy
Bày một góc riêng cho đồ uống. Không lẫn với bàn ăn.
Bình có vòi thì tiện nhất. Khách tự rót.
Hoặc bình thuỷ tinh có muôi. Cũng được.
Ly úp sẵn thành hàng. Dễ lấy.
Đá để trong xô có kẹp. Không dùng tay.
Chanh cắt lát và bạc hà bày sẵn. Ai thích thì thêm.
Ghi tên từng loại nước. Khách tự chọn.
Ghi rõ loại nào có đường. Người kiêng cần biết.
Ghi rõ loại nào có caffeine. Người nhạy cảm cần biết.
Để khăn giấy gần đó. Đổ thì lau ngay.
Thùng rác nhỏ gần góc uống. Tiện.
Kiểm và châm thêm giữa buổi. Không để cạn.
Giữ góc đó gọn suốt buổi. Nhìn dễ chịu.
Một góc đồ uống tự phục vụ giải phóng chủ nhà khỏi việc rót nước cả buổi, và đó là điều đáng làm nhất khi đãi đông người. Dựng góc tự phục vụ.
Chuẩn bị trước bao nhiêu
Nước nấu chuẩn bị từ hôm trước. Để nguội và trữ lạnh.
Trà lạnh ủ từ tối. Đậm và trong.
Siro pha sẵn. Chỉ việc thêm nước.
Cắt chanh trước một tiếng. Không sớm hơn.
Làm đá từ hôm trước. Đá nhà làm thường thiếu.
Mua thêm đá nếu đông người. Rẻ và chắc.
Sữa hạt làm sáng cùng ngày. Không để lâu.
Cà phê pha khi khách tới. Không pha sẵn.
Trà nóng hãm theo lượt. Không hãm sẵn cả ấm.
Nước ép ép sát giờ. Để lâu thì đổi màu.
Rửa ly và bình từ hôm trước. Để ráo.
Bày sẵn bàn từ tối. Sáng chỉ việc rót.
Ghi danh sách việc cần làm. Không quên.
Thứ nào để được thì làm trước, thứ nào mất vị khi để thì làm tại chỗ, và ranh giới đó nên viết ra giấy. Chia hai nhóm việc.
Mang đi picnic và dã ngoại
Bình giữ lạnh cho đồ uống lạnh. Tráng nước đá trước.
Bình giữ nhiệt cho đồ uống nóng. Tráng nước nóng trước.
Đông sẵn vài chai nước. Vừa làm đá vừa uống.
Chai đông đặt cùng đồ ăn. Giữ lạnh cả thùng.
Thùng xốp hoặc túi giữ lạnh. Cho quãng đường dài.
Không mang sữa hạt đi xa khi trời nóng. Nhanh chua.
Không mang đồ uống có sữa để ngoài lâu. Rủi ro.
Nước lọc và nước chanh là an toàn nhất. Chịu được nhiệt.
Trà đá đậm pha sẵn. Đá tan làm loãng vừa.
Mang ly giấy hoặc ly tái dùng. Đếm dư.
Mang túi đựng rác. Mang về.
Không mang chai thuỷ tinh đi xa. Dễ vỡ.
Kiểm nắp bình trước khi đi. Rò thì ướt hết.
Mang đi thì chọn thứ chịu được nhiệt độ ngoài trời, và sữa với đồ có sữa là nhóm nên tránh. Chọn thứ chịu nhiệt.
Hỏi và ghi rõ cho khách
Hỏi khách có kiêng caffeine không. Vài người rất nhạy.
Hỏi có ai dị ứng hạt không. Sữa hạt là vấn đề.
Hỏi có ai kiêng đường không. Chuẩn bị loại không đường.
Ghi thành phần lên nhãn nhỏ. Khách tự đọc.
Ghi rõ sữa hạt làm từ hạt gì. Quan trọng với người dị ứng.
Để riêng bình không đường. Không pha lẫn.
Luôn có nước lọc. Ai cũng uống được.
Trẻ nhỏ thì nước ép pha loãng. Không cà phê, không trà đặc.
Người lớn tuổi thì nước ấm. Chuẩn bị riêng.
Không ép khách uống. Mời một lần là đủ.
Không pha sẵn đường vào tất cả. Để khách tự thêm.
Để hũ đường và thìa riêng. Ai muốn thì thêm.
Hỏi trước thì chuẩn bị đúng. Đỡ phí.
Hỏi vài câu trước khi chuẩn bị là cách tôn trọng khách và cũng là cách khỏi nấu thừa thứ không ai uống. Hỏi trước.
Dọn sau và tận dụng
Thu ly bẩn vào một khay. Không để rải rác.
Ngâm ly có sữa ngay. Bám khó rửa.
Đổ đá thừa vào bồn. Không để tan ra bàn.
Nước thừa để nguội rồi cất. Uống hôm sau.
Nước có đá tan thì loãng. Dùng nấu hoặc pha thêm siro.
Trà thừa làm đá viên trà. Không làm loãng ly sau.
Cà phê thừa làm đá viên cà phê. Mẹo hay.
Nước ép thừa đông thành kem que. Trẻ nhỏ thích.
Chanh cắt thừa vắt lấy nước. Đông khay đá.
Rửa bình ngay trong ngày. Không để qua đêm.
Tháo gioăng bình giữ nhiệt ra rửa. Chỗ bẩn nhất.
Phơi khô hoàn toàn rồi cất. Chống mốc.
Ghi lại lượng dùng thật. Lần sau tính đúng.
Phần đồ uống thừa gần như luôn dùng lại được, nên đừng đổ đi ngay khi khách vừa về. Giữ lại phần thừa.
Lỗi hay gặp
Chuẩn bị thiếu nước lọc. Khách khát mà chỉ có nước ngọt.
Pha sẵn ba bốn loại. Thừa và tốn công.
Không tính đá. Hết giữa chừng.
Bỏ đá thẳng vào bình lớn. Loãng hết.
Pha nước đúng độ ngọt rồi bỏ đá. Nhạt khi đá tan.
Hãm sẵn cả ấm trà. Đắng khi rót lượt sau.
Pha cà phê sẵn để chờ. Nguội và chua.
Ép nước sớm. Đổi màu và mất chất.
Mang sữa hạt đi picnic trời nóng. Chua.
Không ghi thành phần. Người dị ứng không biết.
Không hỏi khách trước. Chuẩn bị sai.
Không kiểm nắp bình trước khi đi. Rò ướt hết.
Để ly bẩn rải khắp nhà. Dọn rất mệt.
Đãi khách và mang đi đều là bài toán chuẩn bị chứ không phải bài toán pha chế, nên danh sách việc quan trọng hơn công thức. Viết danh sách trước.
