Sữa hạt mua sẵn tiện nhưng đắt và nhiều loại có đường, còn tự làm thì rẻ hơn nhiều và biết rõ trong đó có gì.
Phần khó duy nhất là nhớ ngâm hạt từ tối hôm trước.
Tỉ lệ và cách làm nền
Tỉ lệ nền là một phần hạt ba phần nước. Theo thể tích.
Muốn loãng hơn thì bốn phần nước. Muốn đặc thì hai.
Ngâm hạt trước khi xay. Bắt buộc với hạt cứng.
Hạt điều ngâm bốn tiếng. Mềm nhanh nhất.
Hạnh nhân ngâm tám tiếng. Qua đêm.
Đậu nành ngâm tám tiếng. Nở gấp đôi.
Yến mạch chỉ ngâm ba mươi phút. Lâu quá thì nhớt.
Đổ nước ngâm đi. Xay bằng nước mới.
Xay hai tới ba phút. Cho thật mịn.
Máy yếu thì xay từng đợt. Nghỉ giữa chừng.
Lọc qua túi vải hoặc vải màn. Vắt kỹ.
Hạt điều không cần lọc. Xay mịn là uống được.
Yến mạch không vắt mạnh. Càng vắt càng nhớt.
Tỉ lệ một ba là điểm khởi đầu đúng cho mọi loại hạt, còn thời gian ngâm thì mỗi loại một khác. Nhớ tỉ lệ, tra thời gian ngâm.
Từng loại hạt
Sữa đậu nành đậm và nhiều đạm. Rẻ nhất.
Phải nấu sôi kỹ mười phút. Chưa sôi kỹ thì hăng.
Hớt bọt khi đun. Nước trong hơn.
Sữa hạt điều mượt và béo. Không cần lọc.
Hạt điều đắt hơn nhưng ít hao. Không bỏ bã.
Sữa hạnh nhân nhẹ và thơm. Bóc vỏ thì trắng hơn.
Sữa yến mạch ngọt tự nhiên. Rẻ và dễ làm.
Yến mạch dễ nhớt. Xay nhanh và không vắt mạnh.
Sữa mè đen đậm và bùi. Màu xám.
Sữa đậu phộng béo. Rang trước cho thơm.
Sữa gạo lứt nhẹ nhất. Nấu chín gạo trước.
Sữa dừa béo nhất. Không dùng hằng ngày.
Trộn hai loại hạt cũng được. Điều với hạnh nhân.
Sữa đậu nành cho đạm nhiều nhất còn sữa hạt điều cho vị mượt nhất, nên chọn theo mục đích chứ không theo giá. Chọn theo mục đích.
Nêm và tạo mùi
Một nhúm muối làm vị tròn hẳn. Đừng bỏ qua.
Chà là hoặc chuối thay đường. Xay cùng.
Siro gạo hoặc đường phèn. Nếu muốn ngọt rõ.
Vani cho mùi quen thuộc. Vài giọt.
Lá dứa đun cùng cho thơm. Vị Việt.
Quế cho bữa sáng mùa lạnh. Lượng nhỏ.
Ca cao cho sữa sô cô la. Rây trước khi xay.
Matcha cho sữa trà xanh. Rây kỹ.
Không nêm ngọt nếu định pha cà phê. Hoặc nấu ăn.
Làm mẻ nhạt rồi thêm khi uống. Linh hoạt hơn.
Nếm khi còn ấm. Nguội thì nhạt hơn.
Ít đường hơn sữa mua sẵn. Quen dần.
Ghi tỉ lệ nhà mình thích. Lần sau khỏi đoán.
Một nhúm muối là thứ tạo khác biệt lớn nhất giữa sữa hạt tự làm ngon và sữa hạt nhạt nhẽo. Đừng quên muối.
Lọc và tận dụng bã
Túi lọc chuyên dụng tiện nhất. Rẻ và bền.
Vải màn nhiều lớp cũng được. Giặt sạch sau mỗi lần.
Rây mắt nhỏ thì sữa còn lợn cợn. Chấp nhận được.
Vắt khi còn ấm thì dễ hơn. Với sữa đậu nành.
Vắt kỹ để không phí. Bã còn ướt là còn sữa.
Bã đậu nành làm chả. Trộn với gia vị rồi chiên.
Bã đậu nành làm nhân bánh mì. Xào với nấm.
Bã hạnh nhân sấy khô làm bột. Cho vào bánh.
Bã yến mạch trộn vào cháo. Không bỏ.
Bã mè trộn muối vừng. Tận dụng tốt.
Bã trữ ngăn mát hai ngày. Hoặc cấp đông.
Giặt túi lọc ngay sau khi dùng. Khô lại thì khó.
Phơi túi lọc thật khô. Chống mốc.
Bã sữa hạt là nguyên liệu chứ không phải rác, và dùng nó là cách làm sữa hạt trở nên thật sự rẻ. Đừng bỏ bã.
Trữ và dùng
Sữa hạt tự làm trữ hai tới ba ngày. Ngăn mát.
Không có chất bảo quản nên hỏng nhanh. Khác sữa hộp.
Chai thuỷ tinh kín. Không ám mùi.
Ghi ngày lên chai. Theo dõi.
Lắc trước khi rót. Sữa tách lớp là bình thường.
Tách lớp không phải dấu hỏng. Chua mới là hỏng.
Ngửi trước khi uống. Chua thì bỏ.
Làm mẻ nhỏ cho hai ba ngày. Không làm cả tuần.
Uống lạnh hoặc hâm ấm. Không đun sôi lại nhiều lần.
Pha cà phê thì dùng loại đặc. Ít tách hơn.
Sữa yến mạch pha cà phê ít tách nhất. Lựa chọn tốt.
Nấu ăn thì dùng loại không đường. Linh hoạt.
Cấp đông được nhưng kết cấu đổi. Chỉ dùng để nấu.
Sữa hạt tự làm phải được coi như đồ tươi, nên làm ít và làm thường xuyên thì hơn làm mẻ lớn. Làm mẻ nhỏ.
Bữa sáng với sữa hạt và bánh mì
Một ly sữa hạt và nửa ổ bánh là bữa sáng đủ. Nhanh gọn.
Sữa hạt cho đạm và béo. Bánh cho tinh bột.
Thêm chuối hoặc trái cây. Đủ chất xơ.
Sữa đậu nành cho bữa cần no lâu. Nhiều đạm nhất.
Sữa yến mạch cho bữa nhẹ. Dễ tiêu.
Uống ấm vào mùa lạnh. Dễ chịu hơn.
Kẹp bánh với bơ hạt. Cùng nhóm vị.
Hoặc ăn bánh không với sữa. Kiểu đơn giản.
Ngâm hạt từ tối hôm trước. Sáng chỉ việc xay.
Hoặc làm sẵn từ hôm trước. Sáng rót ra là xong.
Để chai sữa ở ngăn dễ thấy. Không quên.
Trẻ nhỏ uống được nếu không dị ứng. Hỏi bác sĩ với trẻ dưới một tuổi.
Người dị ứng hạt thì tránh. Đọc kỹ.
Sữa hạt với bánh mì là bữa sáng nhanh nhất mà vẫn có đủ đạm, và nó chỉ đòi nhớ ngâm hạt từ tối hôm trước. Ngâm từ tối.
Lỗi hay gặp
Không ngâm hạt. Xay không mịn, phí hạt.
Dùng lại nước ngâm. Vị chát và khó tiêu.
Ngâm yến mạch quá lâu. Nhớt.
Vắt yến mạch quá mạnh. Càng nhớt.
Không nấu sôi kỹ sữa đậu nành. Hăng và khó tiêu.
Không cho muối. Sữa nhạt nhẽo.
Cho quá nhiều đường. Thành nước ngọt.
Không lọc kỹ. Lợn cợn.
Vắt không kỹ. Phí hạt.
Bỏ bã. Bỏ mất nguyên liệu.
Làm mẻ lớn cho cả tuần. Hỏng nửa chừng.
Không ghi ngày lên chai. Không biết còn dùng được không.
Tưởng sữa tách lớp là hỏng. Lắc lên là được.
Sữa hạt tự làm rẻ hơn mua rất nhiều, nhưng nó chỉ rẻ thật khi người làm chịu dùng cả bã và chịu làm mẻ nhỏ đều đặn. Dùng bã, làm mẻ nhỏ.
