Trả lời ngắn: Lấy 1 chén cơm nguội (khoảng 150 g) đã cất tủ lạnh, nấu với 500–600 ml nước, đun sôi rồi hạ lửa vừa 10–12 phút, khuấy đều là có bát cháo sánh cho một người. Thêm topping chay như đậu hũ chiên xé, nấm xào tiêu, tàu hũ ky giòn, rắc tiêu và gừng. Nửa ổ bánh mì nướng giòn xé miếng chấm cháo là vừa no mà không nặng bụng. Cơm nguội phải được cất tủ lạnh trong vòng 2 giờ sau khi nấu, để ngoài cả đêm thì không dùng.
Đêm mùa lạnh ở miền Bắc, hoặc những đêm mưa dầm ở miền Nam, cái đói lúc 11 giờ khuya rất khác cái đói ban ngày: không cần ăn nhiều, chỉ cần một thứ nóng, mềm, ấm bụng để ngủ ngon. Mì gói là thứ tiện nhất nhưng mặn và nhiều dầu; một ổ bánh mì nguội lại khô và lạnh. Bát cháo trắng từ cơm nguội cộng nửa ổ bánh mì nướng là cách mình hay làm: 15 phút, một cái nồi, rửa dọn rất nhanh. Bài này đi qua cách nấu cháo nhanh, topping chay, lượng ăn vừa đủ, và mấy điều cần biết để bữa khuya không làm mất ngủ.
Cháo từ cơm nguội: nhanh mà vẫn sánh
Nấu cháo từ gạo sống mất 40–60 phút, quá lâu cho bữa khuya. Cơm đã chín nên chỉ cần thời gian để hạt nở bung và tinh bột hoà vào nước. Tỷ lệ nước quyết định cháo đặc hay loãng.
| Cơm nguội | Nước | Thời gian lửa vừa | Kết quả |
|---|---|---|---|
| 150 g (1 chén) | 450 ml | 8–10 phút | Cháo đặc, hợp chấm bánh mì |
| 150 g | 600 ml | 10–12 phút | Cháo sánh vừa, húp được |
| 150 g | 800 ml | 12–15 phút | Cháo loãng kiểu cháo trắng ăn với dưa |
- Bóp tơi cơm: cơm lấy từ tủ lạnh thường vón cục. Cho vào nồi cùng một nửa lượng nước, dùng muỗng hoặc tay đeo găng bóp tơi từng hạt.
- Đun sôi: thêm phần nước còn lại, 2 lát gừng mỏng, đun lửa lớn đến khi sôi.
- Hạ lửa vừa, khuấy: cứ 2 phút khuấy một lần, cạo đáy nồi. Cháo cơm nguội dính đáy rất nhanh.
- Đánh nhuyễn (tuỳ thích): muốn cháo mịn như cháo nấu lâu, dùng phới lồng đánh mạnh 1 phút ở phút cuối, hạt cơm vỡ ra, cháo sánh hơn hẳn.
- Nêm: 1/4 muỗng cà phê muối, 1/2 muỗng cà phê hạt nêm nấm, nêm nhạt vì topping sẽ có vị mặn.
Mẹo cho cháo thơm hơn: rang khô 1 muỗng canh gạo sống trong chảo đến khi vàng ngà, cho vào nồi cùng cơm nguội. Gạo rang chín cùng lúc với cháo, cho mùi thơm như cháo nấu bếp củi. Nhà có nồi cơm điện chế độ nấu cháo thì cho cơm, nước vào, bấm nút, đi tắm xong là ăn được.
An toàn với cơm nguội: mốc cần nhớ
Cơm để ngoài nhiệt độ phòng lâu có thể có vi khuẩn sinh độc tố chịu nhiệt; nấu lại thành cháo dù sôi kỹ cũng không phá hết độc tố đó. Vì vậy, cơm nấu cháo phải là cơm đã được cất đúng cách:
- Cơm thừa sau bữa tối cất tủ lạnh trong vòng 1–2 giờ sau khi nấu, trời nóng thì càng sớm càng tốt. Dàn mỏng ra hộp cho nguội nhanh.
- Dùng trong 1–2 ngày, không để lâu hơn.
- Cơm để quên ngoài nồi cơm điện (chế độ tắt) qua đêm, hoặc để trên bàn cả buổi chiều, thì bỏ, không nấu cháo.
- Cơm có mùi chua, nhớt, đổi màu: bỏ.
- Cháo nấu dư thì ăn ngay, không để ngoài rồi hâm lại lần nữa vào sáng hôm sau.
Ba kiểu topping chay cho bát cháo khuya
Topping là thứ biến bát cháo trắng thành một bữa. Ba kiểu dưới đây đều làm trong lúc cháo đang sôi, dùng chung một chảo nhỏ.
Đậu hũ chiên xé và tiêu
100 g đậu hũ chiên sẵn (còn từ bữa tối) xé miếng nhỏ, áp chảo khô 1–2 phút cho nóng giòn lại. Rắc lên cháo cùng tiêu xay, vài giọt xì dầu, rau mùi cắt nhỏ. Kiểu đơn giản nhất, giàu đạm.
Nấm xào gừng
100 g nấm rơm hoặc nấm bào ngư, 1 muỗng cà phê gừng băm, 1 muỗng cà phê dầu, xào lửa lớn 3 phút, nêm 1/2 muỗng canh xì dầu. Gừng làm ấm bụng, hợp đêm lạnh.
Tàu hũ ky giòn và mỡ hành chay
1 lá tàu hũ ky bẻ miếng, chiên 30 giây là phồng giòn. Mỡ hành chay: 2 muỗng canh dầu nóng chế lên 2 cây hành lá thái nhỏ. Người kiêng ngũ vị tân thay hành bằng rau mùi và gừng sợi.
Thêm một quả trứng muối hay ruốc như cháo mặn là không có, nhưng có thể thay vị đậm bằng 1 muỗng cà phê chao trắng dầm hoặc vài miếng dưa cải muối. Chao và dưa khá mặn, ăn ít thôi nếu bạn đang theo dõi muối.
Ổ bánh mì đi cùng: nướng, xé, chấm
Bánh mì ở bữa khuya này không kẹp nhân như bữa sáng mà đóng vai trò của quẩy trong cháo quẩy: giòn, xé miếng, chấm cho ngấm cháo.
- Nướng lại: nửa ổ bánh (khoảng 40 g), nướng 180 °C 4 phút hoặc áp chảo khô 2 phút mỗi mặt. Phết mỏng dầu ăn hoặc bơ thực vật trước khi nướng cho giòn và thơm hơn.
- Xé miếng dài 4–5 cm, thả vào cháo ngay trước khi ăn, hoặc chấm từng miếng để giữ giòn.
- Biến tấu "quẩy bánh mì": bánh mì cũ cắt que dài, chiên nhanh 30 giây trong dầu nóng hoặc nồi chiên 190 °C 5 phút, giòn như quẩy mà ít dầu hơn.
Bánh mì nướng mỡ hành, nướng muối ớt cũng hợp với cháo, nhưng mặn hơn; nếu dùng thì giảm muối khi nêm cháo. Cách làm bánh mì nướng muối ớt chay có ở bài bánh mì nướng muối ớt chay tại nhà.
Đổi vị cháo cho cả mùa lạnh
Cùng một nền cháo cơm nguội, thêm một nguyên liệu là thành bát khác, không cần mua gì phức tạp.
- Cháo bí đỏ: 100 g bí đỏ thái hạt lựu 1 cm cho vào cùng lúc với cơm, nấu 12 phút đến khi bí mềm, dầm nhẹ. Cháo ngọt tự nhiên, màu vàng, nêm nhạt hơn.
- Cháo đậu xanh: 30 g đậu xanh không vỏ ngâm từ chiều, cho vào nước trước, nấu 10 phút rồi mới thêm cơm. Cháo bùi, thêm đạm.
- Cháo nấm đông cô gừng: 3 tai nấm đông cô ngâm mềm thái sợi, dùng luôn nước ngâm nấm thay một phần nước nấu. Vị đậm sâu mà không cần nhiều hạt nêm.
- Cháo rau ngót hoặc cải: 1 nắm rau thái nhỏ cho vào khi tắt bếp, đảo đều 30 giây. Rau giữ được màu xanh, bát cháo bớt đơn điệu.
Cháo cho hai người thì gấp đôi lượng cơm và nước, thời gian gần như không đổi. Dùng nồi rộng miệng để nước bốc hơi đều, cháo sánh nhanh hơn.
Ăn khuya bao nhiêu là vừa để còn ngủ ngon
Bữa khuya là bữa phụ, không phải bữa chính thứ tư. Một bát cháo khoảng 300–350 ml cùng nửa ổ bánh mì là đủ ấm bụng cho phần lớn người lớn. Ăn quá no ngay trước khi nằm dễ gây đầy bụng, ợ chua, khó ngủ.
- Thời điểm: ăn trước giờ ngủ ít nhất 1 giờ nếu được. Ăn xong ngồi hoặc đi lại nhẹ, không nằm ngay.
- Tránh kèm: cà phê, trà đặc, nước tăng lực. Muốn uống ấm thì trà gừng, trà thảo mộc không caffeine; xem bài trà thảo mộc không caffeine ăn khuya.
- Giảm cay, giảm dầu ở bữa khuya, đặc biệt với người hay trào ngược. Người có bệnh dạ dày, trào ngược thường xuyên thì nên hỏi bác sĩ về thói quen ăn khuya.
Kinh nghiệm chọn món ăn khuya để không mất ngủ có thêm trong bài ăn khuya bánh mì chay mà không mất ngủ.
Câu hỏi thường gặp
Nấu cháo từ cơm nguội mất bao lâu?
Khoảng 10–12 phút lửa vừa cho 1 chén cơm với 600 ml nước. Bóp tơi cơm trước khi đun và khuấy đều để cháo không dính đáy. Đánh bằng phới lồng 1 phút cuối cho cháo mịn hơn.
Cơm để ngoài qua đêm có nấu cháo được không?
Không nên. Cơm để ở nhiệt độ phòng lâu có thể có vi khuẩn sinh độc tố mà nấu sôi không phá hết. Chỉ dùng cơm đã cất tủ lạnh trong vòng 1–2 giờ sau khi nấu và dùng trong 1–2 ngày.
Ăn cháo khuya có béo không?
Một bát cháo trắng từ 150 g cơm cùng nửa ổ bánh mì là bữa phụ nhỏ. Điều quan trọng là tổng lượng ăn cả ngày và không ăn quá no trước khi ngủ, hơn là món gì.
Cháo chay không có thịt thì thêm gì cho đậm?
Đậu hũ chiên xé, nấm xào gừng, tàu hũ ky chiên giòn, tiêu, rau mùi và vài giọt xì dầu. Một chút chao trắng hoặc dưa cải muối cũng tăng vị, nhưng khá mặn nên dùng ít.
Bánh mì cũ cứng có dùng ăn với cháo được không?
Được, còn rất hợp. Cắt que, nướng hoặc chiên nhanh cho giòn như quẩy, chấm cháo nóng. Bánh có đốm mốc thì bỏ cả ổ, không cắt bỏ phần mốc rồi dùng.
Ăn khuya xong bao lâu thì nên đi ngủ?
Tốt nhất là cách khoảng 1 giờ, ngồi hoặc đi lại nhẹ, không nằm ngay. Người hay ợ chua, trào ngược nên ăn sớm hơn và ăn ít hơn, có vấn đề kéo dài thì hỏi bác sĩ.
Đêm lạnh, một bát cháo, nửa ổ bánh giòn
Cơm nguội cất đúng cách, 12 phút trên bếp và một chảo topping nhỏ là có bữa khuya ấm bụng mà nhẹ nhàng. Đêm nào nhà hết cơm, hết bánh, Bánh Mì XANH có 5 tiệm bánh mì thuần chay ở TP.HCM mở 24h, đặt giao tận nơi.
Đặt Bánh Mì XANH lúc khuya · Thêm bài về bữa tối và ăn khuya